| CUMHURİYETİN
İLANI |
|
25 Ekim 1923 günü gelişen bir kabine
bunalımı, Büyük Millet Meclisi’nde çalışma güçlüğünü ortaya çıkardı.
28 Ekim 1923 günü akşamına kadar kabine kurulamaması üzerine, Gazi
Mustafa Kemal Paşa, Çankaya köşkünde yemek sırasında arkadaşlarına;
“Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz” diyerek görüşünü açıkladı. 29 Ekim
günü Halk Fırkası Meclis Grubunda, Bakanlar Kurulunun oluşturulması
konusunda tartışıldı. Sorun çözülemeyince, Gazi Mustafa Kemal Paşa’dan
düşüncelerini açıklaması istendi. Mustafa Kemal Paşa, bunalımdan
çıkış yolunu Anayasanın değiştirilmesi zorunluluğu ile açıkladı.
Cumhuriyetin ilanını hedefleyen tasarıyı da grubun bilgisine sundu.
Grupta cereyan eden uzun müzakereler sonunda, Cumhuriyetin ilanı
kabul edildi. Parti Grubu’ndan sonra, Meclis toplanarak hazırlanan
kanun tasarısını aynen kabul etti. “Yaşasın Cumhuriyet” sesleri
arasında gece
|
|
 |
|
saat 20.30’da Cumhuriyet ilan edildi. Cumhuriyetin ilanı 1921 tarihli
Anayasanın bazı maddelerinin değiştirilmesine dair 364 No.’lu Kanunun
kabulü ile olmuştur. Bu kanunla, Anayasanın 1, 2 , 4, 10, 11 ve
12’nci maddeleri önemli ölçüde değiştirilmiştir. Bu önemli değişiklikler,
29 Ekim günü yapılmış ve aynı gün, Cumhurbaşkanlığı seçimi yapılarak,
Gazi Mustafa Kemal Paşa oybirliğiyle yeni Türk Devletinin ilk Cumhurbaşkanı
seçilmiştir.
|
|